Christiaan Huygens

Prijswinnaar 2013

Econometrie en Actuariaat

Stephan Smeekes (Maastricht, 5 januari 1983), op 2 juli 2009 gepromoveerd in Maastricht op het proefschrift  ĹBootstrapping Nonstationary Time Series'.

Beschrijving dissertatie:

De analyse van niet-stationaire tijdreeksen is een belangrijk onderzoeksgebied binnen de tijdreekseconometrie. Een tijdreeks is stationair als de eigenschappen ervan niet veranderen over de tijd. Voor veel belangrijke (macro-)economische tijdreeksen geldt dit niet, omdat deze vaak bijvoorbeeld een trend vertonen.

De aandacht van het proefschrift gaat uit naar een specifieke vorm van niet-stationaritieit, namelijk tijdreeksen die een veranderlijke trend bevatten die verantwoordelijk is voor het verloop van de reeks op lange termijn. Voorbeelden van dergelijke ge´ntegreerde tijdreeksen zijn nationaal inkomen, inflatie, wisselkoersen en aandelenmarkten. Ook is er aandacht voor geco´ntegreerde tijdreeksen: reeksen die dezelfde veranderlijke trend bezitten, waardoor ze op lange termijn met elkaar verbonden zijn, maar op korte termijn van elkaar kunnen verschillen. Voorbeelden van geco´ntegreerde tijdreeksen zijn de relatie tussen inkomen en consumptie en de relatie tussen de rente en de inflatie.

Overheidsinstellingen en bedrijven nemen besluiten gebaseerd op de statistische analyse van ge´ntegreerde en geco´ntegreerde economische tijdreeksen. Om goede besluiten te kunnen nemen is het belangrijk dat een dergelijke statistische analyse betrouwbaar is en een goed beeld geeft van de bestaande onzekerheid. Omdat niet-stationaire tijdreeksen echter buiten de standaard kaders vallen, zijn er aparte statistische technieken nodig voor de analyse ervan. De bestaande technieken hiervoor zijn echter niet altijd betrouwbaar.

De bijdrage van het proefschrift ligt in de ontwikkeling en verbetering van methodes voor de analyse van niet-stationaire tijdreeksen door het gebruik van een andere statistische techniek dan normaal gebruikt wordt. Deze techniek, genaamd de bootstrap, maakt intensiever gebruik van de beschikbare data en leidt zodoende tot betrouwbaardere en accuratere resultaten dan standaard technieken.

Het gebruik van de bootstrap dient echter zorgvuldig te gebeuren, omdat er anders een kans is dat de resultaten juist zeer misleidend zullen zijn. Om er zeker van te zijn dat een bootstrap methode voor niet-stationaire tijdreeksen correct wordt toegepast, moeten de theoretische eigenschappen van de methode onderzocht worden. Het proefschrift leidt daarom de theorie af voor enkele toepassingen van bootstrap technieken voor de analyse van ge´ntegreerde en geco´ntegreerde tijdreeksen. Daarnaast wordt de effectiviteit van de bootstrap technieken onderzocht door middel van simulaties. Deze aanpak leidt tot de ontwikkeling van nieuwe technieken voor de statistische analyse van niet-stationaire tijdreeksen en zorgt ervoor dat de technieken ook in de praktijk nuttig en betrouwbaar zijn.